De Eerste Kamer heeft op 22 mei 2007 ingestemd met het wetsvoorstel kwalificatieplicht. De kwalificerende leerplicht tot 18 jaar ging in op 1 augustus 2007. De kwalificatieplicht verplicht alle jongeren in de leeftijd tot 18 jaar die na de volledige leerplicht nog geen startkwalificatie hebben, een volledig programma van onderwijs te volgen tot zij wel een startkwalificatie hebben. Een startkwalificatie is een havo of vwo-diploma of een mbo-diploma op ten minste niveau 2.

De kwalificatieplicht geldt niet voor jongeren die een getuigschrift of schooldiploma bezitten van een school voor praktijkonderwijs en ook niet voor jongeren die een school hebben bezocht voor (voortgezet) speciaal onderwijs voor zeer moeilijk
lerende kinderen of meervoudig gehandicapte kinderen.
De kwalificatieplicht geldt ook niet voor jongeren die op lichamelijke of psychische gronden zijn vrijgesteld van de leerplicht.
De kwalificatieplicht betekent een beter instrument voor het voorkomen van
voortijdig schoolverlaten van 16- en 17-jarigen.